Παρασκευή, 8 Δεκεμβρίου 2017

Καλικαντζαροσκανταλιές

Στόχοι/Σκοποί:

Οι μαθητές θα πρέπει:

- Να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη φωνή τους με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

- Να κατανοήσουν τη χροιά στην ανθρώπινη φωνή.


- Να ερευνήσουν, να επιλέξουν και να συνδυάσουν ήχους που παράγονται από τα μουσικά όργανα, για να δημιουργήσουν απλές συνθέσεις μουσικής επένδυσης.

Υλικά:


  • Μουσικά όργανα τάξης
  • Πλαστικά μπουκάλια, πλαστικές σακούλες, κουτάλες και ταψιά/κατσαρόλες.

Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες.

Το κείμενο της Ηχοιστορίας:









Εισαγωγικές Δραστηριότητες:

1. Εισάγουμε βαθμιαία το γιορτινό κλίμα των Χριστουγέννων στην τάξη. Αυτοσχεδιάζουμε με ρυθμικές και μελωδικές ερωτήσεις σε σχέση με τους καλικάντζαρους. Προσέχουμε πάντα πώς τονίζουμε τις λέξεις. Παίζουμε και τραγουδάμε ρυθμικά τον Καλικάντζαρο της Ν. Ατέσογλου: Είμαι καλικάντζαρος / καλός, κακός και άντζαρος! / Μια σβουράω, μια πηδάω / ό,τι αρπάξω κι ό,τι φάω. / Γιούργια, γιούργια, / πίτες και κουλούρια!

2. Αφηγούμαστε θρύλους για τους καλικάντζαρους που θέλουν να κόψουν το δέντρο της Γης, δείχνουμε εικόνες και φτιάχνουμε κατάλογο με όλες τις σκανταλιές που μπορούν να κάνουν τα παιδιά. 


Οδηγίες Εκτέλεσης:

  • Διαβάζουμε στα παιδιά την ηχοιστορία.

  •  Στη συνέχεια, προσπαθούμε να εντοπίσουμε μαζί με τα παιδιά τις ηχογόνες πηγές που υπάρχουν στο κείμενο και στη συνέχεια προσπαθούμε να μιμηθούμε με τη φωνή μας και με μουσικά όργανα όσο περισσότερες από αυτές μπορούμε.

  • Ακολουθούμε τις οδηγίες στις παρενθέσεις του κειμένου, καθοδηγούμε τα παιδιά αναλόγως ή τα αφήνουμε να αυτοσχεδιάσουν.

  • Ενημερώνουμε τα παιδιά ότι αποτελούν μια ορχήστρα (αφού πλέον έχουν καταλήξει στο πως θα αποδώσουν την ηχοιστορία) και ότι εσείς είστε ο μαέστρος. Επομένως πρέπει να υπακούν στις οδηγίες που δίνετε με τα χέρια σας. Πότε δηλαδή πρέπει να ξεκινούν και πότε να σταματούν.

  • Διαβάζετε για μία ακόμη φορά την ηχοιστορία, όμως αυτή τη φορά δίνετε σήμα με τα χέρια σας πότε να ξεκινούν και πότε να σταματούν τους ήχους που έχουν από πριν επιλέξει για να επενδύσουν την ιστορία αυτή, καθώς και τον τρόπο παιξίματος των μουσικών οργάνων που έχουν στα χέρια τους.

  • Αφού πλέον έχουν κατανοήσει τη ροή της ιστορίας και πλέον τα καθοδηγείτε χωρίς καμία λεκτική οδηγία, παρά μόνο με τα χέρια σας, τότε μπορείτε να προχωρήσετε σε ηχογράφηση.

  • Αυτοαξιολόγηση: αφού ακούσετε όλοι μαζί την ηχογράφηση που μόλις έχετε κάνει, μπορείτε να προχωρήσετε σε μια μικρή συζήτηση, π.χ. τι τους άρεσε, τι θα άλλαζαν, αν εντόπισαν κάποιο λάθος που ενδεχομένως έκαναν κ.τ.λ.

Δείγμα:


Σημείωση:

Το παραπάνω βίντεο αποτελεί απόσπασμα από χριστουγεννιάτικη γιορτή, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2010. Το βίντεο έχει υποστεί επεξεργασία θόλωσης προσώπων, όμως θεωρώ ότι φαίνεται η πορεία της ηχοιστορίας αρκετά ευδιάκριτα. Αφηγείται η συνάδελφος (δασκάλα της τάξης των παιδιών) και πολύ καλή φίλη Φουντουλάκη Μαρία. Το βίντεο διαρκεί περίπου 9 λεπτά, χρόνος θεωρώ υπερβολικός, σε συνθήκες τάξης θα διαρκούσε 2 με 3 λεπτά το πολύ. Θα παρατηρήσετε ότι όλες οι ηχητικές επενδύσεις διαρκούν πολύ περισσότερο από ότι θα έπρεπε, όμως έγινε κατ΄ανάγκη λόγω της παρουσίασης στη γιορτή.

ΠΗΓΗ:

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/mousiki_a/math_1_60.pdf, σσ. 38-39.

http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/mousiki_b/dask_1_156.pdf, σ. 47, 49.

Παρασκευή, 24 Νοεμβρίου 2017

Guest Post: Αυτοσχεδιασμός σε μορφή Ροντο

Στόχοι/Σκοποί: 


  • Να κατανοήσουν τα παιδιά τη μορφή ροντο.
  • Να αυτοσχεδιάσουν.
  • Να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους.
  • Να κατανοήσουν απλά ρυθμικά σχήματα.
  • Να εμπεδώσουν βιωματικά τον παλμό.
  • Να γνωρίσουν την έννοια του μέτρου.
  • Να έρθουν σε επαφή με το σώμα τους.
  • Να επικοινωνήσουν με τα μέλη της ομάδας.

Διάρκεια μαθήματος: 2 διδακτικές ώρες (90 λεπτά).

Υλικά:
  • cd player.
  • καρτέλες με ενδείξεις Α, Β, Γ κ.τ.λ.
  • καρτέλες με σχεδιασμένους 8 παλμούς σε οποιοδήποτε σχήμα (π.χ. αστέρι).
  • ψαλίδι.
  • μαρκαδόρος.
Χώρος Διδασκαλίας: Αίθουσα χωρίς θρανία.

Προαπαιτούμενες γνώσεις: Τα παιδιά να έχουν διδαχθεί την έννοια του παλμού.

Πορεία Διδασκαλίας:

Δραστηριότητα 1η (Κινητικό Ζέσταμα):

  • Ο παιδαγωγός κάνει απλές ασκήσεις ενεργοποίησης του σώματος (κυκλική κίνηση των, ώμων, τέντωμα χεριών κ.τ.λ.) και τα παιδιά τον μιμούνται.

  • Ο παιδαγωγός βάζει ένα χορευτικό κομμάτι και τα παιδιά κινούνται με βάση την ελεύθερη και την κατευθυνόμενη κίνηση στο χώρο σύμφωνα με τον παλμό του.

Δραστηριότητα 2η:

  • Τα παιδιά βρίσκονται όρθια σε κύκλο.
  •  Ο παιδαγωγός παίζει ένα απλό ρυθμικό σχήμα πάνω στο σώμα του (body percussion), που διαρκεί 2 μέτρα των 4/4. 
π.χ. 
  • Τα παιδιά επαναλαμβάνουν αρκετές φορές τις κινήσεις, μέχρι να εμπεδώσουν απόλυτα το ρυθμικό αυτό σχήμα.

Δραστηριότητα 3η:

  • Τα παιδιά παίζουν το δεδομένο ρυθμικό σχήμα (2η δραστηριότητα) μία φορά και παιδαγωγός παίζει τέταρτα (παλμούς) με τα χέρια του.
  • Χωρίζει τα παιδιά σε δύο ομάδες και ενώ η μία παίζει το βασικό ρυθμικό σχήμα, ή άλλη παίζει τους παλμούς.
  • Μόλις τα παιδιά καταφέρουν να μην μπερδεύονται οι ομάδες εναλλάσσονται.
  • Τέλος γίνεται η επεξήγηση των εννοιών χρόνος και μέτρο με τη βοήθεια των καρτών.



Δραστηριότητα 4η:

Ο παιδαγωγός παίζει τέταρτα με τα χέρια του και ζητά από τα παιδιά να αυτοσχεδιάσουν πάνω στον παλμό 
  •  με το σώμα τους,
  •  με τη φωνή τους και 
  •  με κίνηση.

Δραστηριότητα 5η:


Τα παιδιά μαζί με τον παιδαγωγό παίζουν το εξής σχήμα: 

  • 2 μέτρα βασικά ρυθμικό σχήμα (2η δραστηριότητα) - 2 μέτρα αυτοσχεδιασμός στο σώμα (body percussion). Επαναλαμβάνουμε όσες φορές χρειαστεί μέχρι να εμπεδωθεί καλά.
  • Στη συνέχεια ακολουθείται η ίδια διαδικασία με αυτοσχεδιασμό στη φωνή και έπειτα μέσω κίνησης.
  • Τέλος παίζεται το σχήμα: 2 μέτρα βασικό ρυθμικό σχήμα - 2 μέτρα αυτοσχεδιασμός με το σώμα - 2 μέτρα βασικό ρυθμικό σχήμα - 2 μέτρα αυτοσχεδιασμός με τη φωνή - 2 μέτρα βασικό ρυθμικό σχήμα - 2 μέτρα αυτοσχεδιασμό με κίνηση - 2 μέτρα βασικό ρυθμικό σχήμα. (μορφή ΑΒΑΓΑΔΑ).
  • Ο παιδαγωγός εξηγεί στα παιδιά τη μορφή ροντο που μόλις έπαιξαν με τη βοήθεια των καρτών.


ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ:

Η Βασιλική Μάρκου είναι απόφοιτος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος του Μεταπτυχιακού Τίτλου: «Μουσική, Κουλτούρα & Επικοινωνία» του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια μουσικοπαιδαγωγικής μεθόδου Kodály και μουσικοκινητικής αγωγής Orff στην Ουγγαρία, στην Τσεχία και στην Αυστρία καθώς και στη σχολή Μωραΐτη στην Αθήνα. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται στο Ρέθυμνο ως εκπαιδευτικός μουσικής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και μέχρι τώρα έχει διευθύνει αρκετές παιδικές χορωδίες πραγματοποιώντας συναυλίες στο Ρέθυμνο και στα Χανιά.


Σημείωση: Το παραπάνω σχέδιο μαθήματος παρακολουθήθηκε σε ένα σεμινάριο Μουσικοκινητικής Αγωγής Orff στο πανεπιστήμιο Mozarteum του Salzburg, με εισηγητή τον  REINHOLD WIRSCHING.

Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

ΦΟΡΜΑ ΡΟΝΤΟ


ΣΤΟΧΟΙ/ΣΚΟΠΟΙ:

Οι μαθητές θα πρέπει:

  • Να μπορούν να περιγράψουν τη φόρμα ροντο.
  • Να αναλύσουν και να αναγνωρίσουν τη φόρμα ηχογραφημένων μουσικών παραδειγμάτων, μέσω ακουστικών ασκήσεων.
  • Δημιουργήσουν χάρτες ακρόασης, οι οποίοι να αναπαριστούν γραφικά τη φόρμα ροντο.

ΥΛΙΚΑ:

  • Ηχογραφήσεις μουσικών ακροάσεων
  • cd player
  • χαρτί και μολύβι και χρώματα.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

45 - 90 λεπτά, (1 -2 διδακτικές ώρες).


ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Δραστηριότητα 1η:

Συζητήστε και αναλύστε προφορικά με τους μαθητές σας τους όρους φόρμα και ροντο (είναι απαραίτητο να έχετε προηγουμένως διδάξει τις πιο απλές φόρμες ΑΒ και ΑΒΑ).
Φόρμα: αναφέρεται στη δομή κάθε σύνθεσης, με την οποία κάθε συνθέτης οργανώνει τις μουσικές ιδέες του ώστε να δημιουργήσει ένα μουσικό κομμάτι. Αποτελεί ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι συνθέτες για να μετατρέψουν τις ιδέες και τις εμπνεύσεις τους σε μουσική.

Φόρμα Ροντο (κυκλική φόρμα):  Αποτελεί μια ορχηστρική φόρμα με το ρεφραίν να επαναλαμβάνεται συνεχώς. Σε αντίθεση με τα τραγούδια (μορφή ΑΒ), η μελωδίες ανάμεσα στο ρεφραίν είναι διαφορετικές. Η πιο συνηθισμένη δομή της είναι ΑΒΑΓΑ ή ΑΒΑΓΑΔΑ.



Δραστηριότητα 2η:

Ακουστικά παραδείγματα:

1.   Johann Sebastian Bach E Major Violin Concerto, III. Allegro assai



2.    Ludwig van Beethoven Piano Sonata No. 8 in C minor, Op. 13, III. Rondo. Allegro




3. Το κοντσέρτο - Μάνος Χατζιδάκις



  • Ακούστε τα παραπάνω μουσικά αποσπάσματα ή επιλέξτε όποια άλλα εσείς επιθυμείτε και ζητείστε από τους μαθητές σας να αναγνωρίσουν αν υπάρχει κάποια μουσική ιδέα ή μοτίβο που επαναλαμβάνεται. Για παράδειγμα μπορείτε να κάνετε τις εξής ερωτήσεις:


- Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο όργανο που οδηγεί στην επαναλαμβανόμενη μελωδία;

- Μήπως αλλάζει η δυναμική όταν πρόκειται να επιστρέψει στην ίδια μελωδία;

- Ο ρυθμός είναι πάντα ο ίδιος;


  • Επικεντρωθείτε αποκλειστικά στο επαναλαμβανόμενο θέμα, διαφορετικά θα δημιουργήσετε σύγχυση στους μαθητές σας.



  • Αφού πλέον οι μαθητές έχουν εντοπίσει ακουστικά το επαναλαμβανόμενο θέμα, μπορείτε να συζητήσετε μαζί τους το θέμα των παραλλαγών. Αν δηλαδή το θέμα όταν επαναλαμβάνεται ακούγεται ακριβώς το ίδιο ή έχει κάποιες διαφορές.

  • Τέλος, εντοπίστε με τους μαθητές σας πόσα είναι τα μέρη από τα οποία αποτελείται το μουσικό απόσπασμα το οποίο ακούτε. Σχολιάστε αν τα μέρη αυτά είναι διαφορετικά μεταξύ τους ή έχουν ομοιότητες. Αν είναι διαφορετικά, σε τι διαφέρουν. Αν μοιάζουν ποιες είναι οι ομοιότητες και ποιες οι διαφορές τους;



Δραστηριότητα 3η:


  • Χωρίστε τους μαθητές σας σε ομάδες και ζητείστε τους να φτιάξουν ένα χάρτη ακρόασης, χρησιμοποιώντας το ίδιο σχήμα, σύμβολο ή χρώμα που θα επιλέξουν για το θέμα Α. Για κάθε διαφορετικό θέμα πρέπει να χρησιμοποιήσουν διαφορετικό σχήμα, σύμβολο ή χρώμα. 

  • Ακούστε ξανά το μουσικό απόσπασμα που έχετε επιλέξει. Ρωτήστε τους αν ταιριάζει ο χάρτης ακρόασης που δημιούργησαν με το ηχητικό παράδειγμα που μόλις άκουσαν. Συζητείστε και σχολιάστε το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους.


Δραστηριότητα 4η:

Αξιολόγηση: Σε επόμενο μάθημα, βάλτε στους μαθητές σας να ακούσουν 2 σύντομα μουσικά αποσπάσματα. Το ένα θα έχει μορφή ροντο, το άλλο όχι. Ζητείστε τους να αναγνωρίσουν ποιο από τα δύο έχει μορφή ροντό και να αιτιολογήσουν την απάντησή τους.



ΠΗΓΗ: https://cso.org/globalassets/institute/lesson-plans/rondo-form-lesson-plan.pdf

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Ο Βασιλιάς Αργός και η Αρκούδα

Στόχοι - Σκοποί:

Οι μαθητές θα πρέπει:

  • Να αποδίδουν με κινήσεις την ταχύτητα της μουσικής.
  • Να κατανοήσουν την έννοια της ταχύτητας της μουσικής (ρυθμική αγωγή).
  • Να αναπτύξουν την ικανότητα ελέγχου της διάρκειας των ήχων.
  • Να ερευνήσουν, να επιλέξουν και να συνδυάσουν ήχους που παράγονται από τα μουσικά όργανα, για να δημιουργήσουν απλές συνθέσεις μουσικής επένδυσης.

Υλικά:

  • Μουσικά όργανα τάξης
  • cd player
Χρόνος:

1-2 διδακτικές ώρες.

Πορεία διδασκαλίας:

Δραστηριότητα 1η:

  • Διαβάζουμε στα παιδιά την ηχοϊστορία


  •  Τα προτρέπουμε να επαναλάβουν τα λόγια του βασιλιά με συγκεκριμένη ταχύτητα, αλλά και να τον μιμηθούν.
  • Ξεκινάμε να αποδίδουμε με τη φωνή και με ήχους του σώματος την πορεία της ιστορίας.
Δείγμα ηχογράφησης:


  • Στην συνέχεια μοιράζουμε κρουστά μουσικά όργανα και τα χρησιμοποιούμε ανάλογα με τις οδηγίες που δίνονται στο παραπάνω κείμενο.
  • Τέλος ηχογραφούμε το αποτέλεσμα της προσπάθειας των παιδιών και συζητάμε μαζί τους για τις εντυπώσεις τους.

Δείγμα ηχογράφησης:


Δραστηριότητα 2η:

Μουσική ακρόαση: Χωρίζουμε τα παιδιά σε δύο ομάδες: στους κυνηγούς και τις αρκούδες. Επιλέγουμε δύο ηχητικά αποσπάσματα σε γρήγορη (κυνηγοί) και σε αργή ταχύτητα (αρκούδες). Προτρέπουμε τα παιδιά να αποδώσουν σωστά τις κινήσεις του ρόλου που υποδὐονται, ανάλογα με το τι ακούν κάθε φορά. Προσεγγίζοντας εμπειρικά τη γρήγορη και την αργή ταχύτητα, επαναλαμβάνουμε την ίδια δραστηριότητα χτυπώντας τέταρτα και όγδοα στο χειροτύμπανο.

Δραστηριότητα 3η:

Μουσική δημιουργία και εκτέλεση: 

  • Τα παιδιά είναι σκορπισμένα στον χώρο. Επιλέγουμε ένα παιδί για να παίξει τον βασιλιά Αργό φορώντας ένα στέμμα (το οποίο έχουμε κατασκευάσει από πριν) και του ζητάμε να περπατά σύμφωνα με την ταχύτητα της μουσικής που έχουμε επιλέξει ή παίζουμε οι ίδιοι. Στο τέλος κάθε φράσης το παιδί πρέπει να σταθεί μπροστά από ένα άλλο παιδί που εκείνο επιλέγει ή βρίσκεται κοντά του, να σκύψει το κεφάλι και να ρίξει το στέμμα στα ανοιχτά χέρια του παιδιού. Οι ρόλοι αντιστρέφονται μόλις το στέμμα πέσει στα χέρια του παιδιού. 

  • Μπορούμε να επιλέξουμε να ταυτίσουμε δύο ρυθμικά κρουστά της τάξης με τους ήρωες της ηχοϊστορίας: χειροτύμπανο για τον βασιλιά και κουδουνάκια για την αρκούδα. Όταν ακούγεται το χειροτύμπανο, τα παιδιά παριστάνουν τον βασιλιά, όταν ακούγονται τα κουδουνάκια, την αρκούδα. Οι ρόλοι μπορούν να ενισχυθούν και από τους «μουσικούς» που θα παίζουν τα συγκεκριμένα όργανα.

Δραστηριότητα 4η:

Προαιρετικά - συμπληρωματικά μπορούμε να κάνουμε τις εργασίες στο βιβλίο μαθητή της Α΄ δημοτικού σ. 13. 








Πηγές:



Σάββατο, 21 Οκτωβρίου 2017

Διαβάζοντας: "Μουσική και Κίνηση, ένας τρόπος ζωής για το μικρό παιδί"

     Με αυτή τη δημοσίευση ξεκινά ένας νέος κύκλος στο blog, και ο γενικός τίτλος του είναι: "Διαβάζοντας..". Κάθε φορά θα παρουσιάζεται ένα βιβλίο, το οποίο θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα αξιόλογο και αξίζει τον κόπο να διαβαστεί από ανθρώπους που ασχολούνται με τη Μουσική Εκπαίδευση γενικότερα.
     Το συγκεκριμένο βιβλίο το έχω αρκετά χρόνια στην κατοχή μου και το έχω διαβάσει αρκετές φορές από την αρχή μέχρι το τέλος. Επίσης το συμβουλεύομαι πολύ τακτικά για να βρω ιδέες πάνω σε δραστηριότητες που χρειάζομαι για βρέφη, παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.

     Πιο συγκεκριμένα, το βιβλίο αυτό τονίζει την αξία της μουσικής και της κίνησης στην εκπαίδευση των μικρών παιδιών. Συνδέει τη θεωρία με την πράξη, τα κείμενά του καλύπτουν ευρέως το περιεχόμενο προγραμμάτων μουσικής και κίνησης για παιδιά κυρίως προσχολικής ηλικίας.  Υπάρχουν όμως και κεφάλαια, τα οποία αφορούν παιδιά με ειδικές ανάγκες, βρέφη, παιδιά 2-3 ετών, καθώς και παιδιά των πρώτων τάξεων του δημοτικού.

Στην εισαγωγή της ελληνικής έκδοσης αναφέρεται: Η κατανόηση της σημασίας της μουσικής και της κίνησης στην ζωή και την αγωγή του μικρού παιδιού, μέσω της σύνδεσης θεωρίας και πράξης, και η αναγκαιότητα σχεδιασμού, οργάνωσης και εφαρμογής δραστηριοτήτων μουσικής και κίνησης για τα μικρά παιδιά, από τους παιδαγωγούς αλλά και από τους γονείς, οδήγησε στη μετάφραση αυτού του βιβλίου. Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται μέσα στην ευρύτερη προσπάθεια βελτίωσης της ποιότητας της αγωγής που προσφέρεται στα μικρά παιδιά.Η πρωτότυπη έκδοση του βιβλίου είναι στην αγγλική γλώσσα, και αναφέρεται στον εκπαιδευτικό σύστημα προσχολικής αγωγής των ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι κατά την διαδικασία της μετάφρασης έγιναν οι απαραίτητες αλλαγές και τροποποιήσεις για την προσαρμογή του στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα. 

Διάρθρωση κεφαλαίων: 
  
1ο κεφάλαιο: Ξεκινώντας το ταξίδι της μουσικής και της κίνησης.

Ξεκινά με θεωρητικές προσεγγίσεις και βασικές οδηγίες για τη δημιουργία δραστηριοτήτων και στο τέλος παραθέτει παιδικά τραγούδια (με παρτιτούρα), κάνει μια μικρή παρουσίαση για τα κρουστά όργανα τάξης, και παραθέτει παραδείγματα μουσικής ακρόασης.

2ο κεφάλαιο: Μουσική και κίνηση για μικρά παιδιά.

Ξεκινά με το πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας και το πόσο σημαντική είναι η ένταξη της κίνησης στην καθημερινότητα του παιδιού. Συνεχίζει με γενικές οδηγίες για τη δημιουργία δραστηριοτήτων, και τέλος παραθέτει τα βασικά υλικά που χρειάζονται.

3ο κεφάλαιο: Μουσική και κίνηση για παιδιά με ειδικές ανάγκες.

Περιέχει μια σύνοψη των τρόπων που τα παιδιά με ειδικές ανάγκες μπορούν να συμμετέχουν ενεργά σε δραστηριότητες μουσικοκινητικής αγωγής. Συνεχίζει με μια ανασκόπηση ερευνών, και τελειώνει με την αναφορά σε διαφορετικές κατηγορίες αναπηριών και συνδρόμων. 

Κεφάλαια 4-7. Μουσική και κίνηση 

Τα κεφάλαια 4 έως και 7, αφορούν σε συγκεκριμένες ηλικίες παιδιών (βρέφη, παιδιά 2-4 ετών, νήπια και παιδιά δημοτικού) και τα αναπτυξιακά στάδια της μουσικοκινητικής αγωγής. Σε κάθε κεφάλαιο συμπεριλαμβάνονται ενδεικτικές δραστηριότητες, παιδικά τραγούδια (παρτιτούρες), καθώς και τα αναπτυξιακά στάδια κάθε ηλικίας.

Κεφάλαιο 8ο: Μουσική και κίνηση: μια διαθεματική προσέγγιση.

Περιγράφει πως η μουσικοκινητική αγωγή μπορεί να ενσωματωθεί σε άλλα διδακτικά αντικείμενα, όπως είναι τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες. Δίνει έμφαση στη μουσική και την κίνηση μέσα σε ένα διαθεματικό πρόγραμμα, με υποδείξεις, τραγούδια και κινητικές δραστηριότητες.

Στοιχεία βιβλίου:

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΗ Ένας τρόπος ζωής για το μικρό παιδί
Συγγραφέας : Linda Carol Edwards Kathleen M. Bayless Marjorie E. Ramsey 
Μετάφραση : Ε. Ζαχοπούλου, Ε. Κωνσταντινίδου
Επιμέλεια : Ε. Ζαχοπούλου
Κατηγορία : ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΗ
Έτος έκδοσης : 2010
Διαστάσεις : 17*24
Αριθμός σελίδων : 328
ISBN : 978-960-12-1971-4

Σημείωση:

Η παρούσα δημοσίευση δεν αποτελεί διαφήμιση, ούτε υπήρξε παρακίνηση συγγραφής της από κάποιο εκδοτικό οίκο ή βιβλιοπωλείο. Το κείμενο περιέχει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις.

Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Με το Άλφα και το Ρο τραγουδάω και εγώ

Στόχοι/Σκοποί:

Οι μαθητές θα πρέπει:

- Να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη φωνή τους με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

- Να εξοικειωθούν με τις ιδιότητες του ήχου: ένταση, ύψος, χροιά.

- Να κατανοήσουν τη χροιά στην ανθρώπινη φωνή.

- Να γίνει εισαγωγή στην έννοια και την απόδοση μιας ηχοιστορίας.

Διάρκεια: 1 διδακτική ώρα.

Το κείμενο της Ηχοιστορίας:





Πορεία Διδασκαλίας:


  • Διαβάζουμε στα παιδιά την ηχοιστορία.

  •  Στη συνέχεια, προσπαθούμε να εντοπίσουμε μαζί με τα παιδιά τις ηχογόνες πηγές που υπάρχουν στο κείμενο και στη συνέχεια προσπαθούμε να μιμηθούμε με τη φωνή μας όσο περισσότερες από αυτές μπορούμε.

  • Ενημερώνουμε τα παιδιά ότι αποτελούν μια ορχήστρα και ότι εσείς είστε ο μαέστρος. Επομένως πρέπει να υπακούν στις οδηγίες που δίνετε με τα χέρια σας. Πότε δηλαδή πρέπει να ξεκινούν και πότε να σταματούν.

  • Διαβάζετε για μία ακόμη φορά την ηχοιστορία, όμως αυτή τη φορά δίνετε σήμα με τα χέρια σας πότε να ξεκινούν και πότε να σταματούν τους ήχους που έχουν από πριν επιλέξει για να επενδύσουν την ιστορία αυτή.

  • Αφού πλέον έχουν κατανοήσει τη ροή της ιστορίας και πλέον τα καθοδηγείτε χωρίς καμία λεκτική οδηγία, παρά μόνο με τα χέρια σας, τότε μπορείτε να προχωρήσετε σε ηχογράφηση.

  • Αυτοαξιολόγηση: αφού ακούσετε όλοι μαζί την ηχογράφηση που μόλις έχετε κάνει, μπορείτε να προχωρήσετε σε μια μικρή συζήτηση, π.χ. τι τους άρεσε, τι θα άλλαζαν, αν εντόπισαν κάποιο λάθος που ενδεχομένως έκαναν κ.τ.λ.

Σημείωση: Μπορείτε να μοιράσετε κρουστά μουσικά όργανα σε επόμενο μάθημα και να δώσετε τη δυνατότητα στους μαθητές σας να εξερευνήσουν το ηχόχρωμά τους και με ποιο τρόπο μπορούν να επενδύσουν την ιστορία.

Ένα δείγμα από ηχογράφηση:






ΠΗΓΗ: http://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/mousiki_a/math_1_60.pdf , σσ. 34-35

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Ο ΚΟΥΚΟΣ


Στόχοι/Σκοποί:

- Οι μαθητές θα μάθουν να τραγουδούν σωστά τονικά μια απλή και σύντομη μελωδία.
- Θα εξοικειωθούν και θα μάθουν να αναγνωρίζουν ακουστικά το χαρακτηριστικό διάστημα 3ης μικρής (ΣΟΛ-ΜΙ), που αντιπροσωπεύει τη φωνή του κούκου.
- Θα έρθουν σε μια πρώτη οπτική και ακουστική επαφή με τα μουσικά όργανα πιάνο και κλαρινέτο.
- Θα κατανοήσουν απλά ρυθμικά και μελωδικά σχήματα.
- Θα γνωρίσουν τις νότες ΜΙ, ΣΟΛ και ΛΑ, καθώς και τις φωνομιμικές χειρονομίες που τις συνοδεύουν.
- Θα μάθουν να εκτελούν με τονική ακρίβεια αποτελούμενη από 3 νότες (ΜΙ, ΣΟΛ, ΛΑ).
- Θα γνωρίσουν τα ρυθμικά στοιχεία του τετάρτου και των 2 ογδόων.
- Θα εξοικειωθούν με τη μουσική σημειογραφία (ρυθμική και μελωδική) του τραγουδιού.

Υλικά:

- Αρμόνιο ή κάποιο άλλο μελωδικό όργανο για συνοδεία του τραγουδιού.
- υπολογιστής και προτζέκτορας.
- Κρουστά και μελωδικά όργανα τάξης και boomwhackers.

Χρόνος Διδασκαλίας:

3-4 διδακτικές ώρες.


Δραστηριότητα 1η:

Μουσική Ακρόαση: "Ο κούκος στο δάσος" από το έργο Καρναβάλι των ζώων του Camille Saint-Saens.




  • Βάζουμε στα παιδιά να ακούσουν το παραπάνω απόσπασμα. Τους ζητάμε να προσέξουν πολύ προσεκτικά και να μαντέψουν πιο ζώο ακούν. 
  • Έπειτα από συζήτηση, καταλήγουμε ότι πρόκειται για το πουλί κούκος, που είναι πολύ γνωστός από την ύπαρξή του σε ρολόγια και έχει πολύ χαρακτηριστική φωνή.
  • Επαναλαμβάνουμε την ακρόαση και τους ζητάμε κάθε φορά που ακούν το χαρακτηριστικό διάστημα 3ης μικρό (ΣΟΛ -ΜΙ), να σηκώνουν το χέρι τους, ή να τραβούν μια γραμμή στο τετράδιο εργασιών του βιβλίου μουσικής κεφάλαιο 3 σελίδα 9 (αν πρόκειται για παιδιά Α΄ Δημοτικού).
  • Σε αυτό το σημείο μπορούμε να αναφέρουμε ότι τα μουσικά όργανα που ακούν είναι το πιάνο και το κλαρινέτο. Τονίζοντας ότι το κλαρινέτο είναι το όργανο εκείνο που αναπαριστά τη φωνή του κούκου. Δείχνουμε αντίστοιχες εικόνες στον προτζέκτορα.

Δραστηριότητα 2η:

Εκμάθηση τραγουδιού:


  • Τραγουδάμε ολόκληρο το τραγούδι και ζητάμε από τα παιδιά απλά να ακούσουν.
  • Έπειτα "σπάμε" το τραγούδι σε μικρές φράσεις. Τραγουδάμε πρώτα εμείς και έπειτα επαναλαμβάνουν τα παιδιά ότι είπαμε.
  • Προσθέτουμε κινήσεις, που περιγράφουν την πορεία του τραγουδιού, για ευκολότερη αποστήθιση των στίχων (π.χ. "έλα κάτω να σε δω" - δείχνουμε με το χέρι μας προς τα κάτω και έπειτα κάνουμε πως κοιτάμε βάζοντας τα χέρια κοντά στα μάτια μας. "να σε πάρω αγκαλίτσα" - κάνουμε πως αγκαλιάζουμε τον κούκο και διπλώνουμε τα χέρια μας στο στήθος κ.τ.λ.).
  • Τραγουδάμε ξανά ολόκληρο το τραγούδι μαζί με τα παιδιά. Επαναλαμβάνουμε αρκετές φορές μαζί με τις κινήσεις.
  • Όταν θεωρήσουμε ότι το γνωρίζουν αρκετά τα αφήνουμε να το τραγουδήσουν μόνα τους.

Δραστηριότητα 3η:

  • Σε συνέχεια της προηγούμενης δραστηριότητας, εισάγουμε τις φωνομιμικές χειρονομίες του Curwen (από το σύστημα Kodaly), για τις νότες ΜΙ, ΣΟΛ, ΛΑ καθώς τραγουδάμε το τραγούδι.

  • Παρακινούμε τα παιδιά να κάνουν τις αντίστοιχες κινήσεις ενώ τραγουδούν.

Δραστηριότητα 4η:

Σταθερός παλμός και εκμάθηση ρυθμικών στοιχείων (τέταρτα και όγδοα):

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις εικόνες γραφικής αναπαράστασης που ακολουθούν αποτυπώνονται τα πρώτα δύο μέτρα του τραγουδιού.

  • Ξεκινάμε να τραγουδάμε το τραγούδι χτυπώντας παλαμάκια ή τα χέρια μας στα γόνατά μας και ζητάμε από τα παιδιά να μας μιμηθούν.
  • Δείχνουμε την παρακάτω εικόνα στον προτζέκτορα και επαναλαμβάνουμε το τραγούδι χτυπώντας το σταθερό παλμό (τα παιδιά) και δείχνοντας συγχρόνως το αντίστοιχο κουτάκι.
Γραφική Αναπαράσταση 2 μέτρων (4/4) σταθερού παλμού.
  • Στη συνέχεια γίνεται ο διαχωρισμός ανάμεσα στον σταθερό παλμό και την ρυθμική διάρκεια των νοτών του τραγουδιού (τέταρτα και όγδοα).
  • Δείχνουμε την παρακάτω εικόνα και επαναλαμβάνουμε το τραγούδι.


Γραφική Αναπαράσταση ρυθμικών στοιχείων (τέταρτο = μπλε κουτί, 2 πράσινα κουτιά = 2 όγδοα)

  • Τέλος γίνεται η μετατροπή της γραφικής αναπαράστασης σε ρυθμική παρτιτούρα.

  • Σε αυτό το σημείο μπορούμε να εισάγουμε τις ρυθμικές συλλαβές τα = τέταρτο (παλαμάκι) και τι-τι = 2 όγδοα (2 χτυπήματα εναλλάξ των χεριών στα γόνατα).
  • Επαναλαμβάνουμε το τραγούδι διαβάζοντας συγχρόνως την ρυθμική παρτιτούρα.
  • Τέλος μοιράζουμε κρουστά μουσικά όργανα στα παιδιά και τους ζητάμε να παίξουν πρώτα τον σταθερό παλμό και έπειτα την αποτύπωση της ρυθμικής διάρκειας των νοτών του τραγουδιού.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η έμπνευση για τις γραφικές παρτιτούρες και την πορεία διδασκαλίας της συγκεκριμένης δραστηριότητας προήλθε από το παρακάτω βίντεο - διάλεξη για την ενεργή μουσική ακρόαση. Σας προτείνω να το παρακολουθήσετε για καλύτερη κατανόηση και αντίληψη της εξέλιξης της παραπάνω δραστηριότητας.



Δραστηριότητα 5η:

  • Μοιράζουμε στα παιδιά Bomwhackers (Κίτρινο = ΜΙ, Πράσινο - ΣΟΛ και Μοβ = Λα) και παίζουμε το τραγούδι.
  • Αρχικά, απλά δείχνουμε ποιο παιδί, με το αντίστοιχο Boomwhacker πρέπει να παίξει, έτσι ώστε να ακουστεί η μελωδία του τραγουδιού.
  • Στη συνέχεια, μπορούμε να προχωρήσουμε σε ανάγνωση της γραφικής παρτιτούρας, έπειτα στη ρυθμική και τέλος στη μελωδική με τα ανάλογα χρώματα.



Σημείωση: Βάζουμε τα χρώματα που αντιστοιχούν στα Boomwhackers



Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι δεν είναι ανάγκη να γίνουν όλες οι δραστηριότητες σε συνεχόμενα μαθήματα. Μπορεί να παρατηρήσουμε ότι οι μαθητές χάνουν το ενδιαφέρον τους, επομένως σταματάμε και, είτε επανερχόμαστε σε μετέπειτα μαθήματα εν είδη επανάληψης, είτε το αφήνουμε εντελώς και χρησιμοποιούμε άλλες δραστηριότητες και τραγούδια για να επιτύχουμε τους στόχους που έχουμε επιλέξει. Επίσης οι πιο σύνθετες και προφανώς πιο δύσκολες δραστηριότητες μπορούν να διδαχθούν όταν τα παιδιά θα είναι λίγο πιο ώριμα ηλικιακά π.χ. Διδάσκουμε το τραγούδι και τις πρώτες 3 δραστηριότητες στην Α΄Δημοτικού και τις υπόλοιπες στην Β΄Δημοτικού.

ΠΗΓΕΣ: